ΜΟΝΑΞΙΑ ΚΑΙ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Posted: Φεβρουαρίου 3, 2013 by Δώρα Ξυπολιά in ανοιχτός διάλογος για την παιδεία, αξιολόγηση

του Σπύρου Καραβία

Θυμάστε εκείνο το μύθο του Αισώπου με τον αγρότη που είχε τρία αγόρια και τους έδωσε ένα δεμάτι βέργες για να το σπάσουν αλλά εκείνα όσο και αν προσπαθούσαν δεν το κατάφερναν; Όταν όμως τους έδωσε τις βέργες μία μία τα κατάφεραν μια χαρά να τις κάνουν κομματάκια… Μύθος που χρησιμοποιήθηκε μέχρι και από τον Κουροσάβα στο «Ραν» αν δεν κάνω λάθος, που εμείς όμως που ζούμε σε αυτήν τη χώρα, σε αυτή την εποχή την δύσκολη με τα χίλια προβλήματα σε όλες της πτυχές της ζωής μας, τείνουμε να τον ξεχάσουμε. Ο καθένας μας τραβάει τη δική του ατομική πορεία. Όλοι ανεβαίνουμε στον ίδιο Γολγοθά από διαφορετική πλευρά. Όλοι στην ίδια κορυφή θα καταλήξουμε, άσχετα αν κάποιος είναι πιο ψηλά και κάποιος στη ρίζα του βουνού. Φοβόμαστε να κοιτάξουμε πίσω μας μήπως και μας ζαλίσει ο γκρεμός και πέσουμε πριν την ώρα μας. Δεν θέλουμε να καταλάβουμε πως ακόμα και αν ανέβουμε στην κορυφή, από την πίσω πλευρά βρίσκεται πάλι ο ίδιος γκρεμός…

Ζούμε σε εποχή μεγάλων αλλαγών και ανατροπών που βίαια έρχονται χωρίς να μας ρωτήσουν. Αλλαγές που προγραμματίζονται από άλλους για την ζωή μας χωρίς να μας ρωτήσουν αν τις θέλουμε, χωρίς να μας ρωτήσουν αν τις αντέχουμε. Κι εμείς τι  επιλογή έχουμε; Να σταματήσουμε το χείμαρρο που έρχεται ορμητικός καταπάνω μας; Ή μήπως να τον κατευθύνουμε προς τα εκεί που θέλουμε και να τον εκμεταλλευτούμε για να κερδίσουμε από αυτόν; Μπορούμε άραγε μόνοι μας να ελέγξουμε τη ροή των πραγμάτων, ή χρειαζόμαστε να πιάσουμε τα χέρια των διπλανών μας και όλοι μαζί να κολυμπήσουμε και να περάσουμε απέναντι; Μόνοι αν μείνουμε, όσο καλοί και αν είμαστε, θα μας παρασύρει το ρεύμα και θα πνιγούμε.

Στον χώρο της εκπαίδευσης, που οι περισσότεροι από εμάς βρεθήκαμε γιατί τον αγαπήσαμε και όχι από τύχη, έρχονται κοσμογονικές αλλαγές, που πριν μερικά χρόνια ούτε να τις φανταστούμε δεν μπορούσαμε. Μην μου πείτε πως τις αλλαγές δεν τις θέλαμε και πως είμαστε ικανοποιημένοι με αυτό που είχαμε. Ούτε το μοιρολατρικό που ακούγεται μερικές φορές «όταν είμασταν εμείς στο σχολείο τα παιδιά μάθαιναν γράμματα και τρόπους, ενώ σήμερα δεν μαθαίνουν τίποτε». Το σχολείο κάθε φορά εκφράζει την κοινωνία στην οποία ανήκει και κουβαλάει μέσα του τα καλά και τα άσχημα της ίδιας της κοινωνίας. Υπάρχει δημοκρατία και αξιοκρατία στην κοινωνία, δημοκρατία και αξιοκρατία θα υπάρχουν στο σχολείο της. Υπάρχει φασισμός, ρατσισμός και βία στην κοινωνία, φασισμός, ρατσισμός και βία θα υπάρχουν και μέσα στο σχολείο. Με μία διαφορά μόνο, ότι στο σχολείο το σημερινό, αν ανθίσει μια στροφή προς το καλύτερο, τους καρπούς της θα μαζέψουμε στην κοινωνία του αύριο.

Αλλαγές λοιπόν τις οποίες τις θέλουμε όλοι, για να μην πω τις ελπίζουμε. Ποιες αλλαγές όμως;  Και ποιος αποφασίζει γι’αυτές τις αλλαγές; Είναι η κοινωνία που κατευθύνει το ποτάμι, ή τα ξένα κέντρα εξουσίας; Είναι η πνευματική ηγεσία του τόπου (πού έχει κρυφτεί αλήθεια;) ή οι τεχνοκράτες και τα εμπορικά συμφέροντα; (βλέπε αγορές). Και γιατί αυτήν την εποχή με μία τρικομματική κυβέρνηση μειοψηφίας που δεν συμφωνεί ούτε στο εσωτερικό της και όχι πιο πριν η πιο μετά; Μήπως επειδή τώρα με τα τόσα προβλήματα μας πετυχαίνουν φοβισμένους και αδύναμους; Μήπως είναι ευκαιρία στον απόηχο της χρεωκοπίας να περάσουν αυτά που δεν θα τολμούσαν άλλη στιγμή; Και ποιος είναι ο στόχος των σημερινών αλλαγών; Η καλύτερη εκπαίδευση; Μα δεν νομίζω να έχουν πείσει οι κυβερνώντες ότι υπάρχει ένας τέτοιος στόχος. Εκτός αν αυτός εξυπηρετείται με τα βιβλία που άργησαν να έρθουν πέρσι με τα ατελείωτα κενά των εκπαιδευτικών φέτος, με την ελλιπή χρηματοδότηση των σχολείων και ένα σωρό άλλα.

Φτάνουμε στο απαύγασμα των αλλαγών (αφού όλα τα άλλα έχουν διορθωθεί ήδη) που είναι η αξιολόγηση του εκπαιδευτικού συστήματος και στο τέλος η αξιολόγηση των εκπαιδευτικών. Λες και υπάρχει αξιολόγηση σε όλα τα άλλα σημεία της ελληνικής κοινωνίας και απουσίαζε μόνο από το σχολείο. Συγνώμη, σχολείο είπα; Λάθος. Δεν υπάρχει πλέον σχολείο. Υπάρχει σχολική ΜΟΝΑΔΑ. Όπως το ακούσατε, σχολική μονάδα, μία νησίδα που πλέει μέσα στον ωκεανό των προβλημάτων, ανεξάρτητη από τις άλλες νησίδες – σχολικές μονάδες που εφαρμόζει τα δικά της σχέδια δράσης, τις δικές της πρακτικές, έχει τη δική της αξιολόγηση, ίσως και τη δική της χρηματοδότηση. Και το ενιαίο της εκπαίδευσης για τα παιδιά του κόσμου πάει περίπατο. Αν το παιδί σου πάει σε καλή σχολική ΜΟΝΑΔΑ έχει καλώς, αν πάει σε κακή σχολική ΜΟΝΑΔΑ καταστρέφεται. Και όλα αυτά μας έρχονται με την αυταπάτη της αυτονομίας της σχολικής μονάδας και της ελευθερίας στη δράση των «καλών» εκπαιδευτικών. Μα για ποια αυτονομία μιλάμε όταν η χρηματοδότηση είναι σχεδόν ανύπαρκτη και το αναλυτικό πρόγραμμα όπως και τα βιβλία σου βάζουν τα πολύ στενά όρια στα οποία μπορείς να κινηθείς και μάλιστα χωρίς να μπορείς να τα αξιολογήσεις.

Αξιολόγηση. Ναι. Αλλά τι αξιολογούμε; Τον εκπαιδευτικό που παλεύει μόνος του χωρίς στήριξη, χωρίς τακτική επιμόρφωση και πλέον χωρίς μισθό που να μπορεί να ζήσει την οικογένειά του; Ακόμη και η αξιολόγηση ξεκινάει με τη μορφή της αυτοαξιολόγησης, δηλαδή και αυτό ακόμη πρέπει να το κάνει ο ίδιος μόνος του, όπως και ΜΟΝΟΣ του πρέπει να παλέψει να διορθωθεί. Σε λίγο στην εκπαίδευση οι εκπαιδευτικοί θα είμαστε κάτι σαν εργολάβοι, που θα αναλαμβάνουμε ένα έργο κατ’ αποκοπήν, με ευθύνη να το σχεδιάσουμε, να το υλοποιήσουμε και στο τέλος να το αξιολογήσουμε αν θέλουμε να πληρωθούμε, ενώ οποιαδήποτε στιγμή ο εργοδότης θα μπορεί να καταγγείλει τη σύμβαση του έργου, όταν θα κρίνει πως δεν πληρούνται κάποιοι από τους όρους.

Το γνωρίζουμε όλοι ότι υπάρχουν εκπαιδευτικοί που στην εκπαίδευση μπήκαν χωρίς να ξέρουν τι θα αντιμετωπίσουν και όταν το κατάλαβαν ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν ήταν αργά για να αλλάξουν επάγγελμα και εγκλωβίστηκαν σε ένα χώρο όπου δυστυχούν. Δεν διάβασα στα σχέδια της αξιολόγησης να υπάρχει κάποια πρόβλεψη για αυτούς. Υπάρχουν επίσης εκπαιδευτικοί που είναι ελλιπείς στις γνώσεις και στις ικανότητές τους. Δεν είδα τις δομές που θα τους στηρίξουν και θα τους βελτιώσουν. Ακόμη και αν κάνουν εκατό αυτοαξιολογήσεις με την ψευδή εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους, δεν βλέπω πώς αυτό θα τους έκανε καλύτερους στην αυριανή εκπαιδευτική πράξη. Ένα πράγμα βλέπω καθαρά, πως αυτός που δεν θα αξιολογηθεί θετικά στο μέλλον δεν θα πηγαίνει από τον ένα βαθμό στον άλλο με τον μισθό του κολλημένο στα κατώτερα κλιμάκια και σε δεύτερη φάση θα οδηγείται στην διαθεσιμότητα – απόλυση, δηλαδή στον κοινωνικό θάνατο με τη σημερινή ανεργία. Αυτός λοιπόν είναι ο στόχος, η μείωση των μισθοδοτούμενων υπαλλήλων και όχι το καλό της εκπαίδευσης. Ας έρθουν να μας πείσουν ότι κάνουμε λάθος.

Τελειώνοντας θέλω να επισημάνω πως εχθρός μας δεν είναι η αξιολόγηση, ούτε καν αυτοί που θα την εφαρμόσουν.

Εχθρός μας είναι η άγνοια η δική μας και η απάθεια…

Εχθρός μας είναι ο φόβος ότι δεν μπορούμε να κάνουμε το ποτάμι να πάει πάρα πέρα και η απαισιοδοξία…

Εχθρός μας είναι ο καναπές…

Πρέπει να σηκωθούμε και πρώτα απ’ όλα να ενημερωθούμε. Το σπίτι μας παίρνει φωτιά και δεν σκύβουμε καν από το παράθυρο να δούμε ποιος τη βάζει και από πού έρχεται. Ο μύθος του Αισώπου μας δείχνει ότι τις βέργες τελικά μπορούμε να τις σπάσουμε, αλλά ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ.

Με τις διαφωνίες μας, τις εντάσεις και τους τσακωμούς μας, αλλά ΜΑΖΙ.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s